Un total de 7178 alumnos e alumnas de 42 universidades españolas e 265 docentes participaron no primeiro estudo que se leva a cabo en España sobre a percepción do alumnado de Fisioterapia do clima educativo nesta titulación. Dirixido a coñecer a valoración do estudantado da súa propia aprendizaxe, do seu profesorado ou da atmosfera do centro, este traballo foi liderado pola profesora da Universidade de Vigo Eva María Lantarón e impulsado na súa etapa á fronte da Conferencia Nacional de Decanos de Facultades de Fisioterapia (CNDFF), xunto co resto da xunta directiva. Coa participación de alumnado do 75% das universidades públicas e privadas nas que se imparte este grao, os resultados deste traballo permitiron constatar que, en termos xerais, a percepción do alumnado da súa formación é positiva ou altamente satisfactoria, así como identificar posibles áreas de mellora. De feito, tras presentar os resultados á CNDFF, o obxectivo das e dos responsables deste traballo, explica Lantarón, é “remitir un informe detallado a cada centro participante coas recomendacións específicas resultantes da análise realizada”.
Vicerreitora do campus de Pontevedra, Lantarón explica que este proxecto naceu “no seo da CNDFF”, da man da directiva que presidiu entre 2020 e 2023 e que completaban Juan Martínez, da UCAM de Murcia; Esther Medrano, da Universidad de Sevilla, e Jesús Seco, da Universidad de León. De feito, iniciaron este traballo en 2020 “en plena pandemia”, co obxectivo de analizar como as “limitacións de mobilidade e restricións social impostas” puideron afectar o desenvolvemento da docencia. De feito, a idea inicial era unicamente analizar a “repercusión no clima educativo” daquela “contorna sobrevida”, mais a boa resposta que obtiveron de alumnado e profesorado motivou que “ampliásemos os obxectivos e continuásemos no tempo”. Aquela análise dun momento concreto rematou converténdose nun “estudo pioneiro”, xa que, como explica Lantarón, son escasas “a nivel internacional” as investigación sobre o clima educativo en Fisioterapia e estas adoitan ser traballos focalizados “nun só centro”, con mostras moito máis pequenas.
Analizar os posibles beneficios, en persoas con esclerose múltiple, dun programa de exercicio terapéutico con lentes de realidade virtual é o obxectivo do estudo que investigadores da Facultade de Fisioterapia desenvolven coa Asociación Viguesa de Esclerose Múltiple de Pontevedra (Avempo). Coordinado polos fisioterapeutas Gustavo Rodríguez e Pablo Campo, do grupo de investigación HealthyFit da UVigo e do Instituto de Investigación Sanitaria Galicia Sur, preto dunha vintena de socios e socias de Avempo participaron neste estudo pioneiro, que conta co financiamento do Colexio Oficial de Fisioterapeutas de Galicia (Cofiga). “Neste colectivo non había investigacións que exploraran os usos da realidade virtual inmersiva para a mellora das súas capacidades funcionais”, destaca Campo respecto dun estudo que se insire á súa vez no convenio de colaboración entre a UVigo e Avempo e no que participou tamén a estudante de mestrado de Fisioterapia Elena Ferreiro.
Dando continuidade a proxectos previos do grupo HealthyFit, que exploraban os beneficios da actividade física con dispositivos de realidade virtual, este estudo céntrase na realización e posterior análise dun programa de exercicio baseado no uso de exergames, videoxogos que implican unha compoñente física e cognitiva. “Traballaramos xa con persoas con párkinson ou alhzeimer e tratamos de extrapolar esta experiencia previa a un colectivo co que non se realizarán intervencións deste tipo, maila que xa exploramos os beneficios do exercicio nesta poboación nun artigo publicado no Journal Clinical Medicine”, apunta Campo. A esclerose múltiple, lembra, é “unha enfermidade neurodexenerativa inflamatoria crónica, que implica diferentes afectacións xerais, na marcha, no equilibrio e na forza ou problemas de control motor e tamén unha sintomatoloxía máis específica, como poden ser cadros de fatiga moi marcados, e que ademais afecta a persoas moi novas”. Nese senso, o obxectivo deste programa, que foi realizado a un grupo de persoas cunha idade media próxima aos 40 anos, era contribuír a “mellorar as súas capacidades funcionais e a súa calidade de vida ”.
Ansiedade, depresión ou estrés postraumático son algunhas das patoloxías ás que poden ter que enfrontarse as vítimas de violencia machista e fronte as que, ademais do tratamento farmacolóxico e psicolóxico, tamén pode ser de apoio a fisioterapia. Avaliar os efectos dunha intervención baseada en exercicio terapéutico no benestar psicolóxico dun grupo de vítimas é o obxectivo do estudo que leva a cabo o grupo de investigación en Fisioterapia Clínica (FS1), co financiamento da Deputación de Pontevedra, no marco dun programa de axudas para o desenvolvemento de iniciativas investigadoras.
Coordinado polo investigador Lorenzo Justo, o proxecto susténtase na fisioterapia en saúde mental, unha especialidade “que engloba un amplo número de técnicas dirixidas directamente á mellora dos trastornos mentais”, como salientan desde o grupo de investigación que coordina Eva María Lantarón, desde o que lembran tamén que as e os fisioterapeutas “están integrados en equipos de saúde mental” en países como Inglaterra, Noruega, Bélxica ou Suecia. De feito, “existen amplos antecedentes” dos beneficios do exercicio terapéutico no tratamento de persoas que padecen depresión ou trastornos de ansiedade, mais, como subliña Justo, “cremos que este é o primeiro estudo” que pon o foco nos seus efectos en vítimas de violencia machista. Desenvolvido coa colaboración dos Centros de Información á Muller (CIM) de Pontevedra e Poio, no proxecto Efecto dunha intervención de fisioterapia baseada en exercicio terapéutico sobre o benestar psicolóxico de mulleres vítimas de violencia de xénero participan, ademais de Justo e Lantarón, as investigadoras do grupo FS1 Rocío Abalo, Iria Da Cuña, Mercedes Soto e Yoana González, e conta coa colaboración da psicóloga e profesora da UVigo Laura Redondo e das psicólogas dos CIM de Poio e Pontevedra, Lidia Fazanes e Rosa Campos.