O profesor da Facultade de Fisioterapia e investigador do grupo HealthyFit Pablo Campo é o coordinador dun proxecto que emprega a realidade virtual inmersiva e o exercicio terapéutico para promover a recuperación física e psicolóxica das e dos pacientes que se atopan ingresados tras someterse a tratamentos de terapia celular, como un transplante de medula ósea. Promovida polo Instituto de Investigación Sanitaria Galicia Sur (IISGS) e o Hospital Público Álvaro Cunqueiro de Vigo, esta iniciativa busca converter o paciente nun axente activo da súa propia recuperación, empregando a realidade virtual para aumentar a súa adherencia á práctica de exercicio durante os períodos nos que se atopan ingresados en réxime de illamento.
Con ese propósito, este programa combina o exercicio físico terapéutico, polos seus beneficios sobre a fatiga, o estado cardiovascular e a saúde emocional nos procesos oncohematolóxicos, co uso de lentes de realidade virtual inmersiva. Estes dispositivos, explica o equipo investigador, permiten ás persoas ingresadas tras un transplante de medula ósea ou tras someterse a una terapia CAR-T afrontar un illamento que supón “unha perda drástica de movemento”, contribuíndo a acelerar a súa recuperación física e psicolóxica e mitigar o seu deterioro físico. Nestes períodos, o uso destes dispositivos achégaos a “ambientes virtuais paralelos, motivadores e lúdicos”, a través do uso de exergames, xogos cunha compoñente física. O obxectivo desta iniciativa é que o uso deste tecnoloxía contribúa a reducir o estrés e a ansiedade e mellorar a súa tolerancia á dor, ao tempo que lles axuda a “manterse fisicamente activos durante o tempo de ingreso”, sinalan.
Centrado en coñecer os beneficios do contacto coa natureza na saúde e benestar de persoas con afeccións cardiovasculares, un proxecto do grupo de investigación en Fisioterapia Clínica (FS1) buscou avaliar como inflúen no sistema nervioso autónomo, asociado aos estados de estrés e relaxación, as características das contornas naturais nas que se realiza actividade física. Nomeadamente, esta investigación financiada polo VI Plan Social Ence Pontevedra puxo o foco na incidencia que pode ter o grao de apertura visual dos espazos naturais, comparando os efectos dunha camiñada nunha carballeira e nun espazo aberto. Dar a coñecer os obxectivos e a evolución deste proxecto, así como os beneficios da práctica de actividade física ao aire libre son as finalidades do encontro divulgativo que este grupo da Facultade de Fisioterapia promove o vindeiro luns 9 de novembro, ás 19.30 horas, na sede da Vicerreitoría do campus.
Neste encontro aberto á cidadanía, a investigadora principal do grupo FS1, Eva María Lantarón, e a fisioterapeuta e investigadora do grupo AF4 da Escola de Enxeñaría Forestal Ana Gil darán a coñecer “algúns resultados preliminares”, apuntan, dun estudo desenvolvido coa colaboración do Concello da Lama e da asociación Pontecorazón. Esta investigación contou coa participación de preto de 30 persoas con patoloxía cardiovascular, que realizaron dúas camiñadas dun quilómetro nunha carballeira “con baixa apertura visual” e nunha contorna “igualmente natural, pero moito máis aberta e cun solo máis uniforme”, explica Gil.
No antigo hospicio de Pontevedra botaban a andar, no curso 1995/1996, os primeiros estudos e o primeiro centro do ámbito de Ciencias da Saúde da Universidade de Vigo. Fisioterapia iniciaba entón, coas primeiras clases da súa antiga diplomatura, unha traxectoria de 30 anos, que iniciou como escola universitaria, pasando a converterse en facultade no ano 2011. Tres décadas despois daquelas primeiras clases, a Facultade de Fisioterapia trazaba este xoves un percorrido pola súa historia, nun acto conmemorativo do seu 30 aniversario, que contou coa participación de varios dos seus directores, decanos e decanas ao longo desta etapa.
Presidido polo reitor, Manuel Reigosa, este acto institucional contou coas intervencións da decana, Mercedes Soto; o director territorial en Pontevedra da Consellería de Educación, Ciencia, Universidades e FP, César Pérez; o subdirector de Humanización, Calidade e Atención á Cidadanía da Consellería de Sanidade, Jorge García-Borregón, e o presidente do Consello Xeral de Colexios de Fisioterapias de España, Gustavo Paseiro. Tamén tomaron a palabra varias e varios dos docentes que se situaron á fronte do centro ao longo da súa historia, como Ramón Fernández, Manuel Gutiérrez, Gustavo Rodríguez e Eva María Lantarón, actual vicerreitora do campus. O acto completouse co descubrimento virtual da placa pola que a aula 4 da facultade pasa a ter o nome de Manuel Gutiérrez Nieto, quen foi director e decano entre 1997 e 2004 e entre 2007 e 2013.
Amosar aos futuros graduados e graduadas diferentes opcións laborais, a través da experiencias dunha serie de profesionais, é o obxectivo da Xornada de Empregabilidade que a Facultade de Fisioterapia promovía este xoves, co apoio do Consello Social. A segunda edición desta iniciativa, que dá continuidade ás mesas de saídas profesionais que este centro promove desde hai máis de 20 anos, achegou o estudantado ás experiencias e traxectoria de profesionais especializados en fisioterapia deportiva, respiratoria, rehabilitación, uroxinecoloxía ou obstetricia.
Como sinalou na súa apertura a secretaria académica da facultade, Rocío Abalo, o propósito desta actividade é mostrar aos e ás asistentes “diferentes opcións de traballo que poderedes atopar no mundo laboral”. Para iso, contou coa participación de catro fisioterapeutas, que afondaron “na súa visión do mundo laboral e nas súas experiencias, dende como montar o seu propio centro, a traballar nunha UCI a divulgar o coñecemento científico en redes sociais”, salientou Abalo.
Co obxectivo de que o alumnado de bacharelato poida coñecer de primeira man a oferta académica e infraestruturas das diferentes facultades e escolas, a Vicerreitoría de Estudantado e Empregabilidade e a Vicerreitoría do Campus de Pontevedra organizan unhas xornadas de portas abertas dirixidas a centros educativos e toda Galicia, que neste 2026 desenvólvense en dúas quendas, nos meses de febreiro e marzo. A primeira delas achegou este martes ao campus un total de 80 alumnos e alumnas de bacharelato, procedentes do IES Frei Martín Sarmiento de Pontevedra e do IES Pedro Floriani de Pontevedra, que visitaron diferentes centros divididos por ámbitos de interese.
Esta iniciativa desenvolverase novamente no campus de Pontevedra o martes 24 de marzo, xornada na que está prevista a participación de varios institutos das provincias de Pontevedra e A Coruña.
Dirixido a recoñecer proxectos realizados por equipos integrados por estudantes universitarios e fisioterapeutas de atención primaria, Desafío Dasp é un concurso promovido por unha rede de profesionais, que neste 2025 tivo entre os seus finalistas un traballo desenvolvido por un grupo de alumnas e alumnos da Facultade de Fisioterapia. Tratábase, en concreto, do deseño dun programa de prevención e manexo do insomnio, que combina sesións teóricas sobre os ritmos circadianos e a importancia da alimentación, xunto con exercicios respiratorios, educación postural e técnicas de relaxación.
Esta proposta foi realizada por un equipo integrado polos estudantes Nadia Paz, Pau Delós, Joel Montenegro e Javier Yebra, o profesor Pablo Campo e os fisioterapeutas de atención primaria Tirso Docampo, Noa Siñuela e María Jesús Martínez. O seu punto de partida foi a abordaxe dos programas da Carteira de Servizos de Fisioterapia e Atención Primaria e Comunitaria do Sergas nunha materia do grao, na que diferentes profesionais presentan o alumnado un conxunto de programas de varias semanas, dirixidos a mellorar a sintomatoloxía de persoas afectadas por diferentes patoloxías. “A raíz destas visitas”, explica Campo, responsable da materia Saúde pública e fisioterapia comunitaria, impulsouse un seminario no que o alumnado debía idear as súas propias propostas, orientadas a “poboacións que puideran ser beneficiaras destes programas de fisioterapia, baseados sobre todo en exercicio”, explica Campo. Unha desas ideas foi precisamente a proposta que este grupo de estudantes desenvolveu posteriormente, co apoio do docente e das e dos profesionais clínicos, para este Desafío Dasp.
Combinando o seguimento presencial e virtual, 230 investigadores, investigadoras e profesionais participan este xoves e venres no I Congreso Internacional de Fisioterapia no Deporte Feminino, un foro académico inserido nas actividades da Cátedra Deporte e Saúde, que promoven a Universidade de Vigo e a Deputación de Pontevedra. Coa participación de especialistas de diferentes ámbitos, o congreso inaugurado este xoves na Facultade de Fisioterapia ten como obxectivo dar “resposta a unha realidade que, ata o de agora, permaneceu nun segundo plano: a fenda existente na investigación sobre deporte en mulleres”, segundo salientou a súa directora, a profesora Rocío Abalo.
O punto de partida dun congreso que, sinalou, propón “unha temática novidosa” é que as diferencias entre homes e mulleres deportistas derivadas de "factores biolóxicos, como a anatomía, a biomecánica e, especialmente, os hormonais” fan necesaria incorporar a perspectiva de xénero á investigación sobre cuestións como a prevención e o tratamento de lesións. “É un paso imprescindible cara unha práctica deportiva máis igualitaria, segura e baseada na evidencia”, subliñou Abalo na inauguración deste congreso, que contou coa participación do reitor da Universidade de Vigo, Manuel Reigosa; o vicepresidente da Deputación de Pontevedra; Rafael Domínguez; a vicerreitora do campus, Eva María Lantarón; a decana de Fisioterapia, Mercedes Soto, e a directora de Deportes da Deputación, Xisela Aranda. “Durante estes días, a facultade converterase nun espazo de encontro e de reflexión, coa finalidade de compartir e avanzar no coñecemento científico e clínico sobre a saúde das mulleres deportistas”, engadiu a directora dun evento que reúne investigadores e investigadoras de sete universidades españolas e da Universidad Nacional de Rosario (Arxentina).
A Carteira de Servizos de Fisioterapia de Atención Primaria e Comunitaria impulsada polo Sergas en 2024 levou á implantación nos centros de atención primaria dunha serie de programas de exercicio terapéutico, que buscan mellorar a sintomatoloxía e a calidade de vida de persoas afectadas por diferentes patoloxías. Co obxectivo de avaliar os seus efectos, investigadoras da Facultade de Fisioterapia traballan conxuntamente coas responsables das Unidades de Fisioterapia de Atención Primaria de cinco centros de saúde da Área Sanitaria de Vigo no desenvolvemento dun estudo clínico observacional de tres dos programas incluídos nesta carteira. Desenvolvido polo grupo de investigación Isaúde, adscrito tamén ao Instituto de Investigación Sanitaria Galicia Sur, o obxectivo deste traballo é reunir os primeiros datos sobre as melloras que poden xerar uns programas dirixidos a persoas con dor crónica, con risco de fraxilidade e con patoloxías asociadas ao solo pelviano.
“Moitos estudos relacionan a vida activa e o exercicio terapéutico con, por exemplo, a redución da dor crónica”, sinala a investigadora Irimia Mollinedo, coordinadora do recentemente constituído grupo de investigación Isaúde. Nese senso, Mollinedo destaca o “cambio de paradigma” que supón a implantación de programas que “apostan pola inclusión do exercicio terapéutico, como abordaxe principal, para tratar pacientes con diferentes patoloxías”. Concretamente, os estudos que coordina a investigadora Iris Machado céntranse en tres dos once programas incluídos nesta carteira de servizos. Trátase do programa de detección precoz do sedentarismo e da inactividade, promoción da actividade física e prescrición do exercicio terapéutico no ámbito comunitario, Activa a túa saúde, dirixido a persoas con enfermidades musculoesqueléticas e reumatolóxicas; o programa para a prevención da fraxilidade e risco de caídas na persoa maior, Axilidade, destinado a “pacientes con síndrome de fraxilidade”; e o programa de solo pelviano, para persoas “con diferentes trastornos asociados ao conxunto de músculos e ligamentos presente na base de pelve”.
A Facultade de Fisioterapia acollía nas últimas horas unha reunión de presentación dos traballos de campo do estudo que nas próximas semanas levará ás persoas participantes a percorrer espazos verdes con diferentes características, co propósito de avaliar se a calidade das masas arbóreas inflúe na regulación do sistema nervioso autónomo, axudando a reducir o estrés e a mellorar o benestar xeral. Ese é o obxectivo do proxecto que o grupo de investigación FS1 desenvolve ao abeiro do V Plan Social Ence Pontevedra e que abrangue a medición dunha serie de parámetros fisiolóxicos en itinerarios por diferentes masas forestais, xunto coa avaliación doutra serie de variables centradas na percepción destas áreas por parte das e dos participantes. Esta realizarase a través dunha escala de calidade ambiental desenvolvida polo grupo de investigación AF-4, da Escola de Enxeñaría Forestal, no marco doutro proxecto financiado polo Plan Social Ence e centrado na posta a proba dunha metodoloxía dirixida a avaliar os beneficios de carácter inmaterial que achegan os bosques, vinculados á saúde física e mental, a benestar ou ao ocio.
Estes percorridos por diferentes masas arboradas da provincia de Pontevedra levaranse a cabo ao longo das próximas dúas semanas, estando aberto o estudo á incorporación de novas e novos participantes, como explica a investigadora Ana Gil. Tratarase, sinala, “de catro paseos de tres quilómetros, a ritmo suave”. Tres deles cales realizaranse en contornas verdes próximas ao campus, mentres que o último será un percorrido nunha contorna interior, que realizarase nunha cinta na Facultade de Fisioterapia. As persoas interesadas en participar neste estudo poden porse en contacto co equipo investigador a través do correo